Ankara – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Sağlık Modülü verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, Türkiye’de sağlık harcamalarının özellikle doktor muayenesi, diş tedavisi ve ilaç giderleri açısından haneler üzerinde önemli bir ekonomik baskı oluşturduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, sağlık harcamaları hanelerin yarısından fazlası için az ya da çok düzeyde mali yük anlamına geliyor.
Doktor muayenesi ve tedavi giderleri hanelerin yüzde 56,3’ünü etkiliyor
TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde doktor muayenesi ve tedavi harcamaları, hanelerin yüzde 6,1’i için çok, yüzde 50,2’si için biraz yük oluşturuyor. Buna karşılık hanelerin yüzde 40,9’u, bu tür harcamaların kendileri için bir yük teşkil etmediğini belirtiyor. Son 12 ay içerisinde ise hanelerin yüzde 2,7’sinin herhangi bir muayene ya da tedavi harcaması yapmadığı tespit edildi.
Diş tedavileri özellikle düşük gelir gruplarında erişim sorunu yaratıyor
Araştırmada diş muayenesi ve tedavi harcamaları da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Buna göre, diş tedavisi giderleri hanelerin yüzde 5,3’üne çok, yüzde 37,2’sine ise biraz yük getirirken; yüzde 28,9’u bu harcamaların yük oluşturmadığını ifade etti. Öte yandan, hanelerin yüzde 28,6’sının son bir yıl içinde diş muayenesi veya tedavisi için herhangi bir harcama yapmadığı belirlendi.
Gelir gruplarına göre bakıldığında, diş tedavisine erişimde belirgin bir eşitsizlik göze çarpıyor. En düşük gelir grubunda yer alan hanelerin yüzde 45,4’ü diş muayenesi ve tedavisi için hiç harcama yapmazken, bu oran en yüksek gelir grubunda yüzde 25,5 seviyesinde kaldı.
İlaç harcamaları her iki haneden biri için mali yük
İlaç harcamalarına ilişkin veriler de benzer bir tabloyu ortaya koydu. Buna göre, ilaç giderleri hanelerin yüzde 5’ine çok, yüzde 50,9’una ise biraz yük oluşturuyor. Hanelerin yüzde 44’ü ilaç harcamalarının kendileri için bir yük olmadığını belirtirken, yalnızca yüzde 0,1’inin son 12 ayda ilaç harcaması yapmadığı kayıtlara geçti.
Düşük gelirli haneler sağlık harcamalarından daha fazla etkileniyor
Araştırma sonuçları, özellikle en düşük yüzde 20’lik gelir grubunda yer alan hanelerin sağlık harcamalarından daha fazla etkilendiğini ortaya koydu. Bu gruptaki hanelerin yüzde 62,9’u doktor muayene ve tedavi giderlerinin, yüzde 37,6’sı diş tedavi giderlerinin ve yüzde 65,5’i ilaç harcamalarının kendileri için yük oluşturduğunu ifade etti.
Buna karşılık, en yüksek yüzde 20’lik gelir grubunda yer alan hanelerin yüzde 53’ü doktor muayenesi ve tedavisinin, yüzde 38’i diş tedavisinin, yüzde 59,5’i ise ilaç harcamalarının kendileri için yük oluşturmadığını bildirdi.
Çalışma koşulları ve yoksulluk riski arasındaki fark dikkat çekti
TÜİK Sağlık Modülü kapsamında 15 yaş ve üzeri çalışanların işte geçirdikleri süre ve çalışma biçimleri de incelendi. Buna göre çalışanların yüzde 29,4’ü ağırlıklı olarak oturarak, yüzde 45,5’i ayakta, yüzde 18,7’si yürüyerek veya orta düzey fiziksel aktiviteyle, yüzde 6,4’ü ise ağır fiziksel işlerde çalışıyor.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin yalnızca yüzde 17,2’si oturarak çalışırken, bu risk altında olmayanlarda oran yüzde 31,7 olarak ölçüldü. Öte yandan, yoksulluk riski altındaki bireylerin yüzde 11,2’sinin ağır işlerde çalıştığı belirlendi.
Toplumun büyük bölümü fiziksel aktiviteye zaman ayırmıyor
Araştırmada, 15 yaş ve üzeri bireylerin boş zamanlarında fiziksel aktivite düzeyleri de değerlendirildi. Buna göre fertlerin yüzde 63,3’ü, olağan bir haftada en az 10 dakika süren herhangi bir fiziksel aktivite ya da boş zaman faaliyeti yapmadığını ifade etti. Günde iki kez veya daha fazla fiziksel aktivite yapanların oranı ise yalnızca yüzde 1,4 olarak kayıtlara geçti.
İletişim ve öz bakımda sorun yaşayanların oranı düşük
Sağlık Modülü verilerine göre, 15 yaş ve üzeri fertlerin yüzde 96,9’u iletişim kurmada, yüzde 95,8’i öz bakımda, yüzde 90’ı işitmede sorun yaşamadığını belirtti. En çok zorlanılan alanlar ise görme, yürüme ve hatırlama oldu. Fertlerin yalnızca yüzde 2,2’si iletişim kurma konusunda zorlandığını ifade etti.
Kaynak: ensondakika.com.tr
