Avrupa’nın miras alanındaki en prestijli organizasyonlarından Europa Nostra Ödülleri’nin 2026 yılı kazananları açıklandı. Türkiye’den “Kültürel Miras Alanlarında Deprem Hasarının Değerlendirilmesi” projesi, “Yurttaş Katılımı ve Farkındalık Yaratma” kategorisinde ödüle layık görüldü.
18 ülkeden 30 proje ve miras savunucusunun ödüllendirildiği organizasyonda kazananlar, 40 Avrupa ülkesinden yapılan 261 başvuru arasından seçildi.
1500’den fazla tarihi alan incelendi
6 Şubat 2023’te meydana gelen 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında başlatılan proje kapsamında, 11 ilde yer alan 1500’den fazla arkeolojik ve tarihi alanın hasar durumu belgelendi.
Çalışma, Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu’nun çağrısıyla başladı. Sürece, Akdeniz Üniversitesi’nden uzaktan algılama uzmanı Doç. Dr. Nusret Demir’in de katılımıyla akademisyenler ve gönüllüler dahil oldu.
Farklı meslek gruplarından 50’den fazla gönüllü, dijital araçlar üzerinden oluşturulan sistemle sahadan veri toplayarak çalışmaya katkı sundu.
Uydu verileriyle desteklenen analiz
Sahadan elde edilen gözlemler, NASA ve Caltech tarafından geliştirilen uydu tabanlı haritalama sistemleriyle birleştirildi. Bu sayede hasar tespiti bilimsel verilerle desteklenerek kapsamlı bir analiz ortaya kondu.
Araştırma sonuçlarına göre:
- En büyük hasar Osmanlı dönemi yapılarında görüldü
- Tarih öncesi höyüklerin ise daha dayanıklı olduğu belirlendi
Toplanan veriler, 2025 yılında kamuya açık interaktif bir harita üzerinden erişime sunuldu.
Jüriden “yurttaş bilimi” vurgusu
Ödül jürisi, projeyi değerlendirirken özellikle:
- Gönüllü katılımına dayalı “yurttaş bilimi” yaklaşımını
- Açık veri kullanımını
- Uzaktan algılama teknolojilerinin etkin entegrasyonunu
öne çıkardı.
Açıklamada, projenin afet sonrası hızlı veri üretiminin kültürel mirasın korunmasına katkısını somut şekilde ortaya koyduğu belirtildi.
Ödül töreni Lefkoşa’da yapılacak
Kazanan projeler, 28 Mayıs 2026’da Lefkoşa Belediye Tiyatrosu’nda düzenlenecek törende ödüllerine kavuşacak.
Törene Avrupa Komisyonu ve Europa Nostra yetkililerinin katılması bekleniyor.
Kaynak ve görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/kultur-sanat/kulturel-miras-alanlarinda-deprem-hasarinin-degerlendirilmesi-projesine-uluslararasi-odul-2498060
Düzenleme: 24 Nisan 2026 22.18
