Bilim insanları tarafından yürütülen yeni bir araştırma, yapay zeka bağımlılığının “ruhsal hastalık” olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. Araştırmaya göre, bu bağımlılığı yaşayan bireylerde hem psikolojik hem de fiziksel belirtiler görülmeye başladı.
2023 yılından itibaren küresel ölçekte hızla yayılan yapay zeka sohbet botlarının, günlük yaşamı kolaylaştırmanın ötesine geçerek kullanıcılar üzerinde güçlü bir duygusal bağ oluşturduğu belirtiliyor. Uzmanlar, bu bağın zamanla kontrol dışına çıkabildiği uyarısında bulunuyor.
Fiziksel ve duygusal belirtiler dikkat çekiyor
Araştırma bulgularına göre, yapay zeka bağımlılığı yaşayan bireyler, bu sistemlerden uzak kaldıklarında yoğun stres, anksiyete ve “yas” benzeri duygular yaşayabiliyor. Bazı kullanıcıların göğüs ağrısı ve kalp sıkışması gibi fiziksel belirtiler bildirdiği aktarıldı.
Dr. Dongwook Yoo liderliğindeki araştırma ekibi, özellikle ergenlik dönemindeki bireylerin yapay zekayı bir “terapist” ya da “ideal arkadaş” gibi konumlandırmasının, bağ kopması durumunda ciddi duygusal çöküntülere yol açabildiğini belirtti.
Bağımlılığın 6 temel kriteri açıklandı
Uzmanlar, yapay zeka kullanımının ne zaman bağımlılık seviyesine ulaştığını belirlemek için altı temel kriter tanımladı:
- Yapay zekanın hayatın merkezine yerleşmesi
- Aynı etki için kullanım süresinin artması
- Duygusal kaçış aracı olarak kullanılması
- Sosyal ve iş hayatında sorunlara yol açması
- Erişim kesildiğinde yoksunluk belirtileri görülmesi
- Kullanımı azaltma çabalarının başarısız olması
“Dijital terapi” tartışması
Araştırmada, yapay zeka sistemlerinin kullanıcıya sürekli onay veren ve kolay erişilebilir bir iletişim sunmasının bağımlılık riskini artırdığı ifade edildi. Uzmanlar, bu durumun özellikle sosyal izolasyon yaşayan bireylerde daha güçlü etkiler oluşturduğunu belirtti.
Araştırmaya katkı sağlayan isimlerden Karen Shen, yapay zeka araçlarının kullanıcıyı minimum çabayla maksimum hazza ulaştıracak şekilde tasarlandığını vurguladı.
“Sessiz salgın” uyarısı
Bilim insanları, yapay zeka bağımlılığının özellikle gençler arasında hızla yayılabileceğine dikkat çekerek, durumun “sessiz bir salgın” haline gelme riski taşıdığını belirtti. Uzmanlar, bu alanda daha fazla bilimsel çalışma yapılması ve farkındalığın artırılması gerektiğini vurguluyor.
Kaynak ve görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/yapay-zeka-bagimliliginda-korkutan-tablo-saglik-uzmanlari-ruhsal-hastalik-uyarisi-yapti-2501054
Düzenleme: 4 Nisan 2026 23.40
